Categorie: Boeken

  • Toetje van het tweede jaar vol Perfecte Dagen voor Literatuur: Mens vs. Natuur van Diane Cook

    mens vs. natureVan de initiatiefneemster van Een perfecte Dag voor Literatuur kregen we een toetje aangeboden. Een toetje omdat het extra was aan het einde van het tweede jaar van bloggen over literatuur. Een toetje omdat het zo lekker en leuk is om nog met iets extra’s af te sluiten en op een moment dat je zelf mag kiezen, na een heerlijk jaar vol van literatuur. En het boek dat als toetje is gekozen, is dan ook echt een toetje. Extra, goed, mooi, lekker voor mijn part, en je neemt het tot je als een toetje. Kleine hapjes, dan weer even stoppen, goed proeven, nadenken en dan nog weer eens een hapje. De bundel met twaalf verhalen van Diane Cook, Mens vs. Natuur, leent zich hier uitstekend voor.

    De verhalen zijn heftig, geven stof tot nadenken. Lees ze niet allemaal achter elkaar als dat je lukt.

    Net zoals gedichten en boeken, spreken niet alle twaalf verhalen me evenveel aan. Maar dat lijkt me logisch.

    Verhalen die gaan over de mens tegen de natuur. In de eerste plaats letterlijk, de mens tegen de overweldigende kracht van de natuur, een zondvloed van water, een meer zonder oever, een woud zonder rand. Met daarbinnen mensen in een onwenselijke situatie. En hoe gaan deze mensen om met de situatie, met de natuur, en uiteindelijk blijkt dat ze de natuur wel kunnen bedwingen, maar of ze dat ook kunnen met hun eigen natuur?

    Veel van de verhalen beginnen schijnbaar gewoon, in een wereld die wij kennen, een wereld die de onze zou kunnen zijn. Maar dan blijkt dat er buiten de muren van een huis, buiten de grenzen van een dorp, buiten de gedachten van een personage, een heel andere wereld schuilgaat dan die wij kennen. Vol bedreigingen, met andere regels.

    Mijn favorieten waren het eerste verhaal, Verdergaan en het laatste verhaal, Het woud der overbodigen. Maar alles wat er tussenin in zit, is ook heel erg de moeite van het lezen waard.

    Lees maar eens een verhaal terwijl je op het strand ligt, in je tuin in een ligstoel of aan het einde van een lange zomerdag. Je kijkt weer even helemaal anders aan tegen de wereld waarin we leven, je buren, je zelf! Heerlijk toetje.

    Mens vs. Natuur, Diane Cook. 256 pp. Meridiaan Uitgevers.

  • Een Perfecte Dag voor Literatuur: En nooit was iets gelogen van Ellen Heijmerikx

    en nooit was iets gelogenDe werkelijkheid en de waarheid. Is er een mooier medium dan het boek, de roman, om met deze begrippen te spelen? Ik denk het niet. Het constante spel tussen fictie en werkelijkheid. Is het echte gebeurd of kan het echt gebeurd zijn? En zelfs als je weet dat het niet echt kan zijn, kan het toch in een boek. Woorden kunnen een wereld creëren die werkelijkheid kan worden: in je hoofd. Fictie te mooi om waar te zijn of werkelijkheid te ‘gewoon’ om fictie zijn? Fictie te normaal om verzonnen te zijn of waarheid te bizar om echt te zijn?

    Voordat ik dit boek las, las ik het nieuwste boek van Kate Atkinson, een gerenommeerd Engels schrijfster, de moeite van het lezen waard. Zij is een virtuoos in het spelen met fictie en werkelijkheid. Aan het eind van haar boek A god in ruins (Gevallen god) schrijft zij het volgende in haar nawoord waarin zij toelicht van welke bronnen en auteurs ze heeft geleend:

    Uiteindelijk is dit fictie. Persoonlijk geloof ik dat alle romans niet alleen fictie zijn maar ook over fictie gaan.

    Mooi gezegd.

    Ellen Heijmerikx zegt over haar nieuwste boek En nooit was iets gelogen:

    [Dit boek] is enerzijds tot in detail het verhaal van Pepe en Juanita en anderzijds is het volledige fictie. De gedichten van Jos Versteegen, deels origineel en deels een hertaling van oorspronkelijke liedteksten en coplas, maken het verhaal in mijn ogen af. In Nederland gingen ze misschien door voor eenvoudige gastarbeiders, maar deze mensen waren afkomstig uit een wereld van dichterlijkheid en een grote culturele rijkdom.

    Die andere wereld is het Spanje onder de dictatuur van Franco. Waar je bang moet zijn voor het uiten van je mening, een handeling verkeerd kan zijn en waar de katholieke kerk een grote invloed had. Juanita hoort op het sterfbed van haar man Pepe zijn echte levensverhaal. Na zijn dood moet zij niet alleen zijn dood, maar ook zijn ware geschiedenis en haar eigen kijk op haar leven van vroeger en nu een plaats geven. Beiden gingen ze in hun jeugd creatief om met werkelijkheid die te gruwelijk of te confronterend voor ze was. Ze gaven aan traumatiserende gebeurtenissen een draai die ze hielp deze ervaringen op een hoger plan te tillen, een hoger doel te geven waardoor ze er mee om konden gaan. Hun creatieve karakters kwamen niet voor niets zo goed tot hun recht op het podium van het reizend artiestengezelschap. Een gezelschap dat tot taak had de toehoorders te vermaken, ze los te laten komen uit de werkelijkheid en mee te laten dromen, kijken en luisteren met de verzonnen verhalen op het podium.

    Hoe vertel je over twee levens als je geboren wordt tussen verhalen, gevoed wordt en onderdak vindt door verhalen? We waren artiesten, luchtfietsers. We konden van een stal een balzaal maken en nooit was iets gelogen.

    Ellen Heijmerikx heeft een mooi boek geschreven, in klare, vloeiende, duidelijke en tegelijkertijd heel poetische taal over een verzonnen werkelijkheid, over een waargebeurd sprookje.

    En nooit was iets gelogen. Ellen Heijmerikx. Nieuw Amsterdam. 254 pp.

    Lees ook wat andere bloggers van Een Perfecte Dag voor Literatuur over dit boek schreven.

  • Een perfecte dag voor literatuur: Over leidmotief en almachtige auteur in Dertig dagen van Annelies Verbeke

    Derstig dagenAls Alphonse (Senegalees van geboorte, maar ondertussen een echte wereldburger, muzikant in hart en nieren, maar ondertussen de kost verdienend met zijn eenmans klusbedrijf) met zijn vrouw Kat is weggetrokken uit de stad en in het Vlaamse Westhoek woont, wordt duidelijk hoe mensen op hem reageren. Aan de ene kant is er het vrij onverholen racisme en aan de andere kant is er een magische kant aan hem die veel mensen aantrekt en verleidt tot grote ontboezemingen, zonder dat hij daarom heeft gevraagd, maar waar hij wel serieus mee omgaat. Door zijn grote drang om eerlijk, oprecht en puur te zijn, maakt hij mooie dingen mee, maar raakt hij ook verstrikt in zijn gedachtewereld en opvattingen. Dertig dagen maken we mee uit zijn leven en wat ben ik blij dat ik die mee mocht lezen.

    Annelies Verbeke heeft een prachtige roman geschreven en als ik het dan toch eens moet zeggen, ik vind dit literatuur met een hoofdletter of met een uitroepteken. Een prachtige eigen stijl, dicht op de huid van de hoofdpersonen, beschouwend, mooie beschrijvingen van natuur, weer, omgeving en gemoedstoestanden en ik vind zo mooi een aantal onderdelen terug en kunstgrepen terug die een traditionele roman in zich heeft.

    Als eerste het duidelijke leidmotief (een in het verhaal terugkerend tastbare zaak met symbolische betekenis) in de vorm van de veldleeuwerik. Tevens een klassiek motief in de literatuur (denk bijvoorbeeld aan Guido Gezelle, William Shakespeare en William Wordsworth), de vogel die de dageraad brengt met een gouden snavel, boodschapper van de goden en het hemelrijk, symbool van de ziel die opstijgt naar het goddelijke. De leeuwerik komt in Dertig dagen meerdere keren op het pad van Alphonse. De eerste keer lijkt hij uit de lucht omlaag te vallen en landt voor hem in een park, vliegt op zijn schouder en laat Alphonse zijn kloppend vogelhart horen. Een andere keer klapt de vogel op zijn motorkap, maar komt er zonder kleerscheuren van af. “Komt hij afscheid nemen?… [Zijn gezang] klinkt niet langer uitbundig vrolijk, eerder op de hielen gezeten, ontredderd.” De laatste keer dat hij voor Alphonses voeten valt, is hij er heel anders aan toe. De functie als boodschapper, waarschuwer, symbool van Alphonses ziel is heel duidelijk als je er op let, maar o zo knap verwerkt in het verhaal.

    Daarbij is er  de auteur, de rol van de auteur in het verhaal. Een belangrijk gegeven in literatuur is deze rol van de auteur. Is de auteur almachtig, kan hij ingrijpen in zijn eigen verhaal en zo de hoofdpersoon redden, waarschuwen, behoeden voor onheil of verkeerde beslissingen? Ik moest meteen denken aan Pauline in het boek Au pair van W.F. Hermans. Zij komt de schrijver van haar verhaal tegen als de man in het park die haar aanspreekt. Aan het eind van het boek, nadat haar leven tot dat moment heel anders is verlopen dan gepland, komt zij hem weer tegen en vertelt hij haar dat Flaubert zijn heldin, Madame Bovary, had kunnen redden als hij zelf het boek ingestapt was. Pauline werpt tegen dat als Flaubert zijn heldin had willen redden hij wel een ander soort boek had geschreven. Hier komt het thema naar voren van de al dan niet almachtige schrijver en zijn invloed op zijn eigen creaties. Ook in Dertig dagen speelt de almachtige schrijver een rol. Ze is een van de mensen die Alphonse tegenkomt tijdens zijn schilderwerkzaamheden. Er is een bijzondere band tussen hen, dat voelt hij. Ze laat hem een van haar verhalen lezen. Hij denkt dat het over hem gaat, zij wordt boos omdat het fictie is en dus niet over hem gaat. Ook de auteur komt Alphonse diverse malen tegen, meestal als ze allebei in de auto zitten, korte vluchtige ontmoetingen alsof ze hem volgt, hem in de gaten houdt, hem wil beschermen, alsof ze iets wil voorkomen. En ook hier blijkt dat de auteur niet almachtig is. Ze kan Alphonse niet behoeden voor wat zijn levensloop blijkt te zijn.

    Dertig dagen, Annelies Verbeke. De Geus, 314 pp.

    Dit boek las ik als deelnemer aan de literaire online boekenclub Een Perfecte Dag voor Literatuur. Lees hier wat andere leden er van vonden.

  • Een perfecte dag voor literatuur: De zes levens van Sophie door Sarah Meuleman

    De-zes-levens-van-SophieAgatha Christie (1890-1976), wereldberoemd schrijfster van misdaadboeken, verdwijnt op 36-jarige leeftijd spoorloos. Haar verdwijning duurt slechts 11 dagen, dan duikt zij weer op. De dood van haar moeder en haar slechte huwelijk zouden de oorzaken zijn geweest van haar labiele psychische toestand. Barbara Newhall Follett (1914-onbekend), wonderkind dat debuteerde op haar 13e met de novelle The house without windows, raakt depressief na een moeilijke jeugd, waarin haar vader haar en haar moeder verliet en door een slecht huwelijk. Op 25-jarige leeftijd verlaat zij haar huis en zij is nooit meer teruggezien. Virginia Woolf (1882-1941), Brits schrijfster en feministe en belangrijke literaire figuur in het interbellum, pleegt op 59-jarige leeftijd zelfmoord door verdrinking in de rivier bij haar huis en wordt pas drie weken later gevonden. Ze leed sinds het overlijden van haar moeder in 1895 aan zenuwinzinkingen en wilde haar omgeving niet langer tot last zijn, zo schreef zij in een afscheidsbriefje aan haar man.

    Drie belangrijke schrijfsters die een hechte band met hun moeder hadden, die nare dingen in hun jeugd hebben meegemaakt, die het leven niet meer aan kunnen. Over deze tragische vrouwen wil de hoofdpersoon uit De zes levens van Sophie, Hannah, een boek schrijven. Ook zij maakt in haar jonge leven al het nodige mee, opgroeiend in het laatste decennium van de vorige eeuw in een klein Vlaams dorpje in de tijd van de ontdekkingen van de gruwelijkheden begaan door Dutroux. Deze periode eindigt met de verdwijning van Sophie, een meisje dat het thuis moeilijk heeft en op school ook. Haar beste vriendin is Hannah, maar ook die vriendschap staat onder druk.

    Achttien jaar later woont Hannah in New York in een wereld vol glamour en geluk. Maar dit is slechts schijn. Ze worstelt met haar oppervlakkige bestaan en met de spoken uit haar verleden. Ze besluit te breken met haar leven en te doen wat ze al lang wilde doen, een biografie schrijven “over verdwenen vrouwen die ècht mooie dingen maakten.” Dit gaat haar echter niet goed af en Hannah raakt al meer verstrikt in haar verleden, heden en het leven van de vrouwen waarover ze schrijft.

    Tot zover de inhoud. Dit zou iets leuks kunnen opleveren, maar mijns inziens is Sarah Meuleman daar niet goed in geslaagd. De structuur, de perspectieven, het heen en weer springen in de tijd, allemaal niets nieuws, maar het lijkt niet helemaal gelukt in dit verhaal, het klopt niet. De korte hoofdstukken hebben allemaal een titel, een Engelse als het hoofdstuk in Amerika of Engeland afspeelt, een Nederlandse/Vlaamse (en 1 x een Franse) als het hoofdstuk zich in Nederlands taalgebied afspeelt. Ik herken hier veelal titels in van songs, toneelstukken, films, maar soms ook meer direct verwijzend naar iets uit het hoofdstuk: Handicap als er golf in het hoofdstuk voorkomt, Maaltijd als het gaat over hoe Sophie zich thuis redt met eten. Het lijkt wel of het allemaal moet kloppen of geforceerd alles met alles verband moet houden. De beroemde schrijfsters komen niet goed uit de verf. Ik kan me voorstellen dat ze de hoofdpersoon en auteur intrigeren, maar ze doet er zo weinig mee. Dutroux en de dreiging die van dat soort personen uitgaat wordt er bij gesleept, seks, drugs en rock& roll, glamour, misbruik. Ik vind het teveel van het goede. Is dit een thriller of een roman, welke kant gaat het op? Moet ik een duister plot verwachten, een meesterlijke wending of moet ik me laten meeslepen door de zielenroerselen van de hoofdpersonen? Is de structuur leidend, de tijd- en perspectiefwisselingen? Moet ik iets zoeken achter de hoofdstuktitels? Dit soort vragen hield me bezig tijdens het lezen, ik werd er onrustig van, ik wist niet wat ik er van moest denken. Dit kan prikkelend werken op een goede manier, maar bij mij pakte het met dit boekanders uit. De voor sommigen misschien verrassende ontknoping was dan ook voor mij al duidelijk op een derde van het boek en de uitwerking ervan ronduit slecht en kort door de bocht. Er zitten prachtige zinnen in, maar de zes levens van Sophie – ik heb er in het boek vijf kunnen vinden, de zesde zal dan wel beginnen waar het boek eindigt – hebben mij geen bevredigend leesgenot verschaft.

    De zes levens van Sophie. Sarah Meuleman. Lebowski Publishers. 288 pp.

    Dit boek lazen ik en een aantal andere bloggers voor de literaire online leesclub Een Perfecte Dag voor Literatuur hier wat de andere bloggers over dit boek schreven.

  • Een perfecte dag voor literatuur: Iedereen kan schilderen van Emma Curvers

    Iedereen-kan-schilderenIedereen kan schilderen, maar kan ook iedereen (blijven) schrijven?

    Toen ik dit boek begon te lezen, wist ik niets van auteur en haar boek. Gaandeweg het lezen werd het me duidelijk dat het bijna niet anders kon dan dat dit boek tenminste gedeeltelijk autobiografisch van aard was. Wat Emma Curvers beschrijft, niet alleen wat ze beschrijft maar ook hoe ze het beschrijft, kan bijna alleen maar uit eigen ervaring komen. Ten eerste zijn de gebeurtenissen bijna te onwaarschijnlijk om te verzinnen (zelfs als je ze met een korreltje zout neemt), maar ten tweede is het door het gevoel, het medeleven en ook door het respect dat er uit spreekt voor mij zo duidelijk dat het verhaal wel heel dicht bij de schrijfster staat.

    In het verhaal krijgen we een kijkje in het gezin Kostons. Twee dochters van begin twintig beiden wonen op kamers, een moeder die haar best doet om liefdevol te zijn voor haar dochters en ondertussen een oneerlijke strijd voert met haar man. Hans Kostons, succesvol zakenman maar lijdend aan depressies, psychoses, koopziekte, vernielzucht, hypochondrie en nog heel wat meer. Niet alleen moeder Elsbeth lijdt hieronder, ook beide dochters functioneren duidelijk niet geheel naar behoren. Met de beschrijving van een aantal feestdagen (verjaardag, kerstmis, pasen en een vakantie), gelegenheden waarbij de druk bij Hans nog hoger wordt en de situatie regelmatig en steeds heftiger escaleert, lezen we mee met de groeiende onmacht, de uitzichtloosheid, de twijfel (aan henzelf) en de gevolgen van en voor de drie vrouwen. Ze dealen alle drie op hun eigen wijze met de situatie, maar bovenal proberen ze er telkens weer het beste van te maken. Ze groeien toe naar het besef dat het eigenlijk niet meer kan, zoals het gaat, maar hoe het te veranderen is lastig. Het einde is open, maar sterk. Het geeft aan dat ze eindelijk met z’n drieën een front vormen, niet individueel strijd blijven voeren, maar samen een lijn trekken.

    Op lichtvoetige, humoristische wijze wordt een zeer schrijnende situatie verteld. Toch spreekt er respect en liefde uit van de dochter naar haar ouders, dus ergens hebben ze ook een heleboel goed gedaan in de opvoeding. De dochters lijken ietwat ontspoord maar niet zodanig dat je denkt dat het helemaal zal misgaan met ze, ze blijven thuis komen, elkaar steunen en het proberen met hun vader en proberen om zichzelf sterker te maken .

    Toen ik achteraf las dat het boek inderdaad autobiografische elementen bevat en dat Emma Curvers op z’n minst geïnspireerd is geweest door haar eigen vader voor de persoon van Hans Kostons, verbaast dat me dus niets. Emma Curvers heeft een mooi boek geschreven met een aparte stijl. Korte situatieschetsen, met weinig woorden een beeld of gebeurtenis beschrijven die toch duidelijk is. De vraag is alleen of het bij dit krachtige debuut blijft of dat ze in staat is om nog meer van dit soort boeken te schrijven en lukt haar dat alleen als ze over dit onderwerp schrijft of kan ze het ook volhouden met deze stijl in een heel ander verband? De reactie van haar vader op haar boek geeft in ieder geval stof voor nog een boek over een wel heel aparte vader-dochter relatie.

    Dan nog wat dingetjes die me opvielen, aanwijzingen voor de gekte van Hans of Iris die ik mis of slordigheden van auteur en redacteur?

    Het gaat over de alarmcode. Op p.11 staat: “De code. Natuurlijk: de geboortedatum van Hans. 12-09-53.” Op de volgende bladzijde staat: “Het is zaterdag 15 september en mijn vader is jarig.”

    Op p. 47 gaat het over een stamboom van de familie Kostons: “In 1953, vlak na de geboorte van de laatste Kostons in de generatie voor ons, is de stamboom voor het laatst bijgewerkt, door Tineke, een zus van opa Kostons.” Iris wil deze stamboom aanvullen en meer te weten komen over de geestelijke gemoedstoestand van de personen die er al op staan om in te kunnen schatten of ze erfelijk belast is. Daarover staat op p. 48: “Als we het onheil niet afwachten, zouden we het kunnen afwenden. De rest van de treinreis schrijf ik in een notitieboek. Eerst wil ik weten wie deze mensen tot 1963 zijn geweest.”

    Op p. 91 vertelt Iris wat voor dingen haar moeder zegt als ze haar belt. Het gaat over de poetsvrouw die zeurt over haar man. In regel 13 heet hij Harry, in regel 19 nog steeds, maar nu geschreven als Harrie.

    We gaan zien wat Emma Curvers ons nog gaat brengen. Meer van dit soort sterke werken, slappe aftreksels of helemaal niets.

    Emma Curvers. Iedereen kan schilderen. 206 pp. Lees hier wat andere bloggers voor EPDVL van dit boek  vinden.

  • Wat ideeën van een rechtshandige over De linkshandigen

    linkshandigenChristiaan Weijts schreef een in omvang bescheiden roman van 191 pp., klein formaat (12,5 x 19,5 cm.). De titel is De linkshandigen. Zonder ook maar een letter meer te hebben gelezen dan die op de voor- en achterflap kom je al te weten dat linkshandigen anders zijn, anders omgaan met dingen dan rechtshandigen. Dit boek is namelijk zo vormgegeven van buiten dat het lijkt of de rug aan de rechterkant zit en je dus het boek van links naar rechts moet openslaan en dus ook lezen? Het blijkt een optische grap en met enig frutselen en vouwen verandert het toch in een ‘normaal’ – daar gaan we al – te lezen boek. Meteen rijst de vraag hoe ik, als rechtshandige mijn boek lees. In welke hand houd ik het vast, met welke hand sla ik de bladzijden om? Zelf heb ik helemaal niets met links en voelt bijvoorbeeld een beker in mijn linkerhand onnatuurlijk en smaakte vroeger een sigaret met links vastgehouden minder goed dan met rechts opgerookt… Nooit zo over nagedacht hoe dat met een boek lezen gaat. De proef op de som genomen, merk ik dat ik het boek overwegend met links vasthoud en gebruik ik rechts om de bladzijde om te slaan. Als dit een wet van Meden en Perzen is, zou een ‘omgekeerd’ boek voor een linkshandige lekkerder lezen, beter hanteerbaar zijn. Misschien is dit inderdaad zo, in ieder geval voor Weijts en is dat de reden dat hij zijn boek dat voor een belangrijk deel gaat over het sinistere gezelschap van linkshandigen, in ieder geval van buiten omgekeerd heeft vorm laten geven? Of heeft hij dit helemaal niet zelf bedacht en was dat een heel creatieve (linkshandige) vormgever of redacteur die dat bedacht heeft? Maakt wat mij betreft niet uit, je wordt als lezer in ieder geval al meteen aan het denken gezet en je vormt je een houding ten aanzien van het boek en dat is mooi.

    In vier delen – vier dagen van ieder elf hoofstukken – die steeds korter worden (resp. zondag 63 pp., maandag 55 pp., dinsdag 37 pp. en woensdag 26 pp.) maakt de lezer kennis met Simon Sinkelberg tijdens een omwenteling in zijn leven. Hij is op zondagochtend nog de gevierde, bekende cartoonist van een van de vooraanstaande dagbladen in Nederland, maar op zondagmiddag is hij werkeloos, on the road, vergezeld van een liftster met een onduidelijke missie (dit geldt zowel voor Simon als voor zijn metgezel Katharina en haar onafscheidelijke witte cellokoffer).

    Zelf heeft Simon ook de nodige bagage. Naast een veel te dure, kalfsleren rechterschoen, zijn dit vooral herinneringen, ervaringen en spoken uit het verleden en zijn denkbeelden over heden en toekomst. Simon Sinkelberg is linkshandig en schaart hiermee zichzelf in het sinistere gezelschap der linkshandigen – NB voor degene die dit nog niets wist: sinister betekent links. Hij ziet zijn leven als een aaneenrijging van toevalligheden en hij houdt er interessante denkbeelden op na:

     Haar leugenachtigheid intrigeert hem en hij is vast besloten het spoor te volgen dat haar gekte haar ingeeft. En dan is er ook nog die linkshandigheid, die hij geleerd heeft te beschouwen als een brandmerk van het lot, het sinistere keurmerk van de uitverkorenen. Hij denkt: jij bent een linkshandige van het juiste slag. Je bent een sinistere vrouw in wie zich het noodlot voltrekt. Nu kan ik daarin meegaan. Nu moet ik erin meegaan. Omdat ik nu vrij ben. Of zou het zelfs omgekeerd zijn: dat ik vrij ben opdát ik hier met jou on the road kan zijn?

    Dit levert een aangenaam verhaal op, met snelheid en vindingrijkheid geschreven. Een verhaal dat je aan het denken zet over privacy, vrijheid van meningsuiting – nog meer dan Weijts voor ogen kon hebben, omdat pas na de verschijning van zijn boek de gruwlijkheden op de redactie van Charlie Hebdo plaatsvonden – en over de voor- en nadelen van linkshandigheid, voor linkshandigen.

     Ze vormen een verborgen minderheid, eentje die nooit als groep vervolgd is en zich daarom ook nooit als groep heeft verenigd. Ze delen een handicap die geen handicap is. Ze zijn geen serieus object van discriminatie. Ze hebben geen gedeelde ideologie of levensovertuiging. Er wordt geen geld voor ze ingezameld. Toch zijn ze anders.

    Een lichtvoetig, linkshandig verhaal. Weijts is linkshandig, maar hoe schreef hij dit verhaal? Ik denk op een toetsenbord met links en rechts? Tenminste zo doe ik het met rechts en links, waarbij rechts wel ene beetje dominant is. Maar op het toetsenbord voelt het bijna alsof ik ambidexter ben. Fascinerend.

    Dit boek is een kritische noot en een kwinkslag ineen. Een verfrissend inkijkje in het leven van een interessant fictief persoon en zijn wederwaardigheden in vier dagen. Ik zal er misschien iets langer aan denken dan vier dagen, maar zoals een andere blogger het mooi zei: ‘dit is geen roman die de Nederlandse literatuur op haar grondvesten laat trillen.’

    Gelezen met de online literaire boekenclub Een perfecte dag voor literatuur. Lees hier wat andere bloggers van EPDVL van dit boek vinden.

  • Een perfecte dag voor literatuur: Het boek met de lange titel

    omslag-VergetenVerhaal_lr-378x600Toen schrijversechtpaar Anneloes Timmerije en Charles den Tex op het spoor kwamen van een wel zeer bijzonder verhaal over oorlog en liefde, besloten zij hun krachten te bundelen en er samen een boek over te schrijven. Het resultaat is een mooi boek met een zeer lange titel: Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd. Een roman gebaseerd op ware feiten, zich afspelend in Nederlands-Indië en Australië tijdens de Tweede Wereldoorlog. Er zit veel waarheid in het boek en een groot deel van de personages die in het boek voorkomen zijn echt en worden bij naam genoemd: de vliegers, de bevelhebbers en andere gezaghebbenden, zoals Simon Spoor en Hubertus van Mook.

    Het is het verhaal van het uitbreken van de oorlog in de Pacific, in het bijzonder op Java waar Lienke, de vrouw van piloot Guus Hagers, woont te midden van hun beider families. De families worden geïnterneerd in de Jappenkampen en meer en meer blootgesteld aan het nietsontziende, wrede regime van de Japanners. Guus Hagers zit ondertussen ‘vast’ in Australië. De vliegtuigen die hij en zijn collega piloten moesten ophalen voor de verdediging van hun land zijn er niet, ze kunnen niet terug naar huis en ze hebben geen idee wat er met hun families is gebeurd. Ze willen vechten voor hun land, ze willen terug naar hun vrouwen, ze willen weten waar ze aan toe zijn. Ze raken al meer gefrustreerd in het hete, droge Australië waar de oorlog zich meer op papier en in vergaderingen lijkt af te spelen. Hier wordt ook al gedacht en gewerkt aan de situatie in een naoorlogs Indië. Guus Hagers blijft onwankelbaar geloven in het feit dat zijn vrouw Lienke nog leeft en dat hij overeind moet blijven voor haar. Hij onderwerpt zichzelf aan een ijzeren discipline en probeert zo het hoofd koel te houden. Lienke raakt steeds verzwakter en labieler in het kamp, waar werkelijk onmenselijke, haast ongelofelijke praktijken plaatsvinden. Ook zij blijft hopen op een levensteken van Guus. Als dat teken eindelijk komt als de oorlog is afgelopen, lijkt de manier waarop wel verzonnen, een onmogelijke waarheid, maar toch is dit echt gebeurd, weten we o.a. van het interview met Anneke van Loggem in De Wereld Draait Door.

    Tot zover in grote lijnen het ware verhaal. Goed beschreven, in een hele dwingende, herhalende, overtuigende stijl, dicht op de huid van de personages. Daartussendoor vlechten zich de verhalen waar de auteurs hun gevoel voor en ervaring met fictie hebben gebruikt. Het verhaal van geheim agenten, spionage, diamanten, macht en verraad. Dit verhaal is voor een deel gebaseerd op historische feiten en vermoedens over onder andere de ambities van Simon Spoor en de veranderende verhoudingen binnen Nederlands-Indië, al voor, tijdens en vooral na WO II. Daarnaast duikt er aan het eind van het boek opeens een verteller op, een ik-persoon die wel heel dicht betrokken blijkt te zijn bij het verleden van een aantal van de hoofdpersonen Lienke, Guus en Marja. Wat mij betreft krijgt het boek daardoor aan het eind nog een hoog wat ik noem ‘Titanic gehalte’ (denk aan stokoude vrouw in die film, die die ramp overleefde en het collier dat wordt gevonden in het wrak).

    Een boek met een lange titel waar veel verschillende lezers, veel verschillende lezerservaringen aan zullen beleven.

    Het vergeten verhaal van een onwankelbare liefde in oorlogstijd door Anneloes Timmerije en Charles den Tex. Uitgeverij De Geus. 416 pp.

    Lees hier wat andere bloggers van Een Perfecte Dag voor Literatuur over dit boek schreven.

  • Een perfecte dag voor literatuur: Een klassieker uit een luxe cassette

    WP_20150216_09_19_05_ProMet een aantal leden van de online boekenclub voor literatuur Een perfecte dag voor literatuur, bloggen we deze keer niet allen over hetzelfde boek, maar ieder over een boek naar keuze. Harde voorwaarde was zoals gewoonlijk dat het betreffende boek wel literatuur moet zijn, buigbare voorwaarde was dat het om een boek moest gaan dat prioriteit had bij je om wat voor reden dan ook. Met andere woorden een boek uit je prioriteitenkabinet. Leuke term, leuk idee… Ik heb gekozen voor een boek uit de oude doos, dat wil in dit geval zeggen, een ware literaire klassieker uit een luxe cassette. Namelijk een deel uit de luxe cassette met werken van Couperus. Deze cassette bevat dertien van de meer bekende werken van Louis Couperus, gebonden in tien banden met leeslint en stofomslag. Destijds speciaal uitgebracht voor verkoop bij het Kruidvat en door mij aangeschaft in 2004 voor het mooie prijsje van euro 49,95. couperus cassetteDe volgende titels zijn er in opgenomen: Eline Vere, Noodlot, Extase, Majesteit, Wereldvrede en Hoge troeven (de drie voorgaande samen de Koningsromans), Metamorfose, Psyche, Fidessa, Langs lijnen van geleidelijkheid, De stille kracht, De boeken der kleine zielen en Van oude mensen, de dingen, die voorbij gaan… Een aantal hiervan had ik al eens gelezen en nu (her)lees ik eens in de zoveel tijd een boek uit die cassette. Dit keer Van oude mensen, de dingen die voorbij gaan… Een typisch Couperusboek met kenmerken van de naturalistische roman en de familieroman, veel psychologie en doordrongen van de voor Couperus bekende thema’s als determinisme, de onherroepelijkheid van de voortschrijdende tijd met angst voor ouderdom en dood, alsook huwelijksproblemen en decadentisme, de ijdelheid en hang naar geld en status. Het verhaal gaat over een duister familiegeheim, een drama dat zestig jaar geleden heeft plaatsgevonden in de familie Dercksz en waar de betrokkenen nog steeds onder te lijden hebben. In stilte, in afwachting van hun einde. De generaties na hen, kunnen slechts gissen naar wat dit vreselijke geheim is en hebben zo ondertussen hun eigen besognes, als huwelijk, scheiding, kinderen, geldzaken en ouder worden. Langzaam maar zeker wordt duidelijk dat het geheim niet zo geheim is, maar nog steeds wordt er niet over gepraat in grote kring, waardoor heel veel mensen het weten, maar niet van elkaar en ze zo ieder de last ervan op hun eigen schouders meedragen. Zelfs als de oude direct erbij betrokken mensen zelf allemaal zijn overleden. Prachtig gesitueerd in het Den Haag van begin 1900 binnen gegoede Hollandse burgerfamilies met de voor die tijd gebruikelijke banden met Nederlands-Indië, en waar de meeste familieleden niet veel meer om handen lijken te hebben dan bij elkaar op visite te gaan. Het taalgebruik is verschrikkelijk ouderwets, de schrijfstijl ook, maar dit draagt juist bij aan de charme van Couperus’ boeken en de tijdsgeest. Doordat de thema’s tijd- en generatie overschrijdend zijn, zijn de boeken nog steeds heel actueel en bovendien herkenbaar. Hebzucht, buitenechtelijke relaties, scheidingen en andere vrije opvattingen over huwelijk en ongehuwd samenleven, angst voor de dood, het afgunstig kijken naar de (financiële) situatie van anderen, passie, zowel fysieke als intellectuele, niets menselijks is de karakters die ruim honderd jaar geleden leefden vreemd. Hieronder een paar lukrake citaten die het taalgebruik tonen: “Vijfenzeventig, was hij stil, somber, in zichzelf gekeerd door langdurig eenzaam leven, vól eenzame gedachten, om zichzelf, gedachten, die nog zinnelijkten in hem en dan troebelden op voor zijn ogen…” “Lot Pauws zat op zijn kamer te werken, toen hij beneden hoorde de stemmen van zijn moeder en van haar man Steyn. De stem van mama Ottilie klonk scherp, in een stijgende, stijgende drift, en de kalme, onverschillige basstem van Steyn scandeerde met kort hakkende zinnen en hitste mama’s woorden aan, zo dat zij ze stotterde, en hijgende er bijna in stikte.” Het debuut van Couperus, Eline Vere is een van zijn bekendste werken. Ook De stille kracht is bekend. Mijn grote favoriet zijn De boeken der kleine zielen. Van oude mensen, de dingen die voorbij gaan… telt in de door mij gelezen versie 254 pp. In een vrij klein font met aangepaste spelling. Geef je over aan de aparte manier van schrijven en je kunt je onderdompelen in een voorbije tijd. images3DJT6PDU Van oude mensen, de dingen die voorbij gaan…Deel X uit de serie Grootste werken van Louis Couperus, uitgegeven door Brilliant Books in 2004, exclusief voor het Kruidvat. Lees hier over welke boeken uit hun prioriteitenkabinet andere bloggers voor Een perfecte dag voor literatuur schreven.

  • De man die ophield te bestaan. Ingmar Heytze dicht over (aanstaand) vaderschap

    Ingmar Heytze de man die ophield te bestaanOmdat ik niet dagelijks poëzie lees (ook niet wekelijks, vaak niet eens maandelijks). Omdat ik het moeilijk vind iets zinnigs te zeggen over gedichten. Omdat ik wel iets zinnigs wilde zeggen over de nieuwe bundel van Ingmar Heytze, De man die ophield te bestaan. En omdat ik nog niet eerder bewust iets van hem had gelezen – misschien eens ergens vluchtig een gedicht in een recensie of ergens anders – wilde ik mij goed voorbereiden door alvast eerst wat andere van zijn gedichten te lezen. Ik leende op de pas van mijn dochter de bundel Alle goeds met daarin de bundels De allesvreter (1997), Sta op en wankel (1999) en Aan de bruid (2001).

    Ingmar Heytze Alle goedsMijn zoon van tien zag de cover en dacht dat het om een kinderboek ging. Ik legde hem uit dat dit niet zo was en dat ook op boeken van grote mensen getekende afbeeldingen konden staan. Ik legde hem uit dat het een boek met grote mensen gedichten was en dat die er vaak niet uit zien als gedichten, omdat ze niet rijmen en dat het vaak ook lastig is om te zeggen waar ze precies over gaan, wat er precies mee bedoeld wordt. Ik daagde hem uit en zei: “Lees er maar eens een en kijk maar of je het snapt.” Hij sloeg het boek open en het bleef lange tijd stil. Toen vroeg hij: “Mama, wat zijn Rennies?” Omdat ik er zelf ook al in had gelezen wist ik dat hij het had over het tweeregelige gedicht:

    Voorzichtige zelfmoordpoging

    Twee Rennies
    en een kopje kruidenthee
    .

    (uit: De Allesvrezer).

    Ik legde hem uit wat Rennies zijn en hij zei me dat hij nog steeds het gedicht niet begreep… En dat begreep ik nu weer wel. Niet het gedicht, maar dat hij het niet begreep. En zo gaat het vaak bij gedichten, denk ik, bij mij tenminste wel. Vaak zijn gedichten zo persoonlijk, zo op de huid van de dichter, zo gezien door de ogen van de dichter dat ze niet goed of in ieder geval niet meteen overkomen. Wanneer lees je bijvoorbeeld een gedicht, hoe kies je voor een bepaald gedicht, waarom heeft de dichter gekozen voor het schrijven van een bepaald gedicht. Allemaal omstandigheden die er aan bijdragen dat je een gedicht wel of niet snapt, wel of niet mooi vindt, wel of niet een plaats kan krijgen binnen in je. Want dat is wat gedichten die ik mooi vind, die ik begrijp, die ik voel, die ik versta, bij mij doen. Ze blijven me bij, ik onthoud ze, ik onthoud het gevoel dat ze opriepen en dan is er opeens een situatie, een emotie, een herinnering, een ontmoeting waarbij ik me dat gedicht en het gevoel herinner, waar dat gedicht bij past. En dat is mooi.
    Het lezen van de gedichten in de nieuwste bundel van Ingmar Heytze, De man die ophield te bestaan, om er een blog over te schrijven, kwam dus een beetje verplicht over. Nu moest ik iets van die gedichten gaan vinden, er iets zinnigs over zeggen en ook nog voor een bepaalde datum. Gelukkig kregen we van de uitgever onder embargo de gedichten iets eerder te lezen en was er nog enige tijd voor contemplatie. Ingmar Heytze werd vader en bracht zijn gedachten, gevoelens en ervaringen over het naderend en prille vaderschap onder woorden in 41 gedichten. Je proeft zijn onzekerheid over de op handen zijnde veranderingen, zijn heimwee naar een tijd die voorbij is en de sterke gevoelens en gedachten die hij heeft als zijn dochter eenmaal is geboren. Ja, een man die ophield te bestaan, maar ook een nieuwe man die werd geboren, samen met zijn dochter en haar moeder. Dit benoemt hij in het gedicht Dochter,.

    Dochter,

    Langzaamaan begin ik te begrijpen
    dat we alle drie tegelijk geboren worden.

    Prachtig ook hoe hij aan de hand van drie gedichten, eerste echo, tweede echo en derde echo de verschillende fases van de zwangerschap en zijn groeiende besef van het naderend vaderschap beschrijft, vooral Laatste echo vind ik mooi:

    Laatste echo

    Hierna zul je dicht zijn,
    Overvol van top tot teen
    gekleed in huid. We zwijgen,

    kijken voor het laatst dwars
    door je heen, een waterdier
    op weg naar het droge.

    Straks, ben je hier met open ogen.

    In een later gedicht gaat hij dan weer door op die open ogen. Mooi hoeveel de gedichten terughalen en vooruitwijzen naar dingen die hij dan in andere gedichten weer benoemt. Wat mooi als je vader zo onder woorden kan brengen wat hij voelde en dacht toen je bezig was te groeien en geboren te worden. Wat een geschenk!
    Deze bundel zal me zeker bij blijven en ik zal hem vaak uit de kast pakken om iets na te lezen, op te zoeken, om een gevoel, een herinnering, een gebeurtenis te versterken met een gedicht uit De man die ophield te bestaan.

    Deze gedichten las ik voor de literaire online boekenclub Een perfecte dag voor literatuur. Lees hier wat andere bloggers over De man die ophield te bestaan schreven.

  • Zwart op wit: gelezen in 2014

    boeken 20142015 is begonnen en ik begin met een lijstje uit 2014. Overal om me heen zie ik berichten over leesuitdagingen voor het nieuwe jaar. Ik wil daar niet letterlijk aan mee doen. Mijn uitdaging voor ieder jaar is sowieso zoveel mogelijk lezen. Door mijn deelname aan de online boekenclub Een perfecte dag voor literatuur en door mijn recensiewerk voor NBD Biblion ontvang ik meestal een paar te lezen boeken per maand en daarnaast (her)lees ik zoveel mogelijk uit mijn kast, uit de bibliotheek of nieuw aangeschaft. In 2014 las ik zo vijftig boeken. Hele veel mooie boeken en ook boeken die ik anders nooit gelezen zou hebben. En toch twaalf meer dan in 2013! We zullen zien wat 2015 me gaat brengen. Mijn eerste boek van dit jaar heb ik al uit: Russisch blauw van Rascha Peper.

    Hier onder een overzicht van de boeken die ik las in 2014. Mijn laatste uitdaging voor de boeken in 2014 was om te inventariseren welke van deze boeken een motto hadden. Dat bleken ongeveer de helft van de boeken te hebben. Die tref je ook aan in het lijstje. Van een paar boeken kon ik het niet checken omdat ik die niet (meer) bij de hand had.

    Engels

    *The circle – Dave Eggers

    There wasn’t any limit, no boundary at

    all, to the future. And it would be so a

    man wouldn’t have room to store his

    happiness.

    −John Steinbeck, East of Eden

    *The handmaid’s tale – Margaret Atwood

    And when Rachel saw that she bare Jacob no

    children, Rachel envied her sister, and said unto

    Jacob, Give me children, or else I die.

    And Jacob’s anger was kindled against Rachel,

    and he said Am I God’s stead, who hath

    withheld from thee the fruit of the womb?

    And she said, Behold my maid Bilhah, go in

    unto her, and she shall bear upon my knees,

    that I may also have children by her.

    Genesis 30:1-3

    But as to myself, having been wearied out

    for many years with offering vain, idle,

    visionary thoughts, and at length utterly

    despairing of success, I fortunately feel upon

    This proposal…

    −Jonathan Swift, A modest proposal

    In the desert there is no sign that says, Thou

    shalt not eat stones.

    −Sufi proverb

    *The minotaur – Barbara Vine – geen

    *The blood doctor – Barbara Vine – geen

    *Under my skin – Nicci French – geen

    * The fault in our stars – John Green

    As the tide washed in, the Dutch Tulip man faced

    the ocean: “Conjoiner rejoinder poisoner concealer

    revelator. Look at it, rising up and rising down,

    taking everything with it.”

    “What’s that?” I asked.

    “Water,” the Dutchman said. “Well, and time.”

    −Peter van Houten, An imperial affliction

    *The cuckoo’s calling – Robert Galbraith

    Why were you born when the

    snow was falling?

    You should have come to the

    cuckoo’s calling,

    Or when grapes are green in

    the cluster,

    Or, at least, when lithe

    swallows muster

             For their far off flying

             From summer dying.

     Why did you die when the

    lambs were cropping?

    You should have died at the

    apples’ dropping,

    When the grasshopper comes

    to trouble,

    And the wheat-fields are

    sodden stubble,

             And all winds go sighing

             For sweet things dying.

    −Christina G. Rossetti, A Dirge

    *The riders – Tim Winton

    Wasted and wounded

    It ain’t what the moon did

    I got what I paid for now

    See you tomorrow

    Het Frank can I borrow

    A couple of bucks from you

    To go

    Waltzing Mathilda

    Waltzing Mathilda

    You’ll go waltzing Mathilda with me…

    −Tom Waits, Tom Traubert’s Blues

    *The bookthief – Markus Zusak – geen

    * The goldfinch – Donna Tartt

    The absurd does not liberate; it binds.

    −Albert Camus

    *The shock of the fall – Nathan Filer – geen

    Nederlands

    *IJstijd – Maartje Wortel

    We weten dat er weer een generatie komt

    die zal zijn zoals onze vaders. Er zal weer oorlog

    komen. We bekijken het belachelijke gedoe van hen

    die onder de droefheid van de wereld lijden.

    Joseph Roth, Zipper en zijn vader

     

    *Het leek stiller dan het was – Eva Kelder

    Oh, that God would give us the very smallest of gifts

    To be able to see ourselves as others see us

    It would save us from many mistakes

    And foolish thoughts

    We would change the way we look and gesture

    And to how and what we apply our time end attention

    −gedicht Schotse dichter Robert Burns

     Ik ben er lang niet geweest, op het eiland, maar er gaat geen dag voorbij dat ik de zee niet ruik. Zelfs tussen het beton van de grote stad, hoor ik de meeuwen, zie ik ze duiken. Ze vallen uit de lucht als hagelstenen. Onbevreesd, het gaat nooit mis.

    *Verleid me – Anja Feliers – geen

    *Birk – Jaap Robben- geen

    *Joe Speedboot – Tommy Wieringa

    Er wordt gezegd dat de samoerai

    een tweevoudige Weg heeft,

    van het penseel en het zwaard

    −Miyamoto Musashi

    *Een mooie vrouw – Tommy Wieringa – geen

    *Het Boschhuis – Pauline Broekema

    *Gezichtsverlies – Josten & Smits – geen

    *Moord in de bloedstraat – Annejet van der Zijl – geen

    *De kleenex kronieken – Neske Beks

    Om vissen te vangen gebruikt men aas.

    Heeft men de vissen gevangen,

    dan kan men het aas vergeten.

    Om konijnen te vangen gebruikt men een strik.

    Heeft men de konijnen gevangen,

    dan kan men de strik vergeten.

    Men gebuikt woorden

    om hun betekenis uit te drukken.

    Wordt de betekenis verstaan,

    dan kunnen de woorden vergeten worden.

    Waar vind ik een mens die woorden vergeet,

    Opdat ik met hem praten kan?

    −Tsoeang Tse

    *Alles hiervoor – Andre Platteel – geen

    *Leeuwenstrijd – Thomas van Aalten

    Rewind the film once more

    Turn back the pages of my post

    Rewind the film once more

    I want the world to see it all

    −Manic Street Preachers, Rewind the film

    It’s too late

    To be hateful

    The European cannon is here

    −David Bowie, Station to station

    … de revolutie vreet haar eigen kinderen. Dat is een

    tragische maar historische les. Maar een andere les leert

    dat de geschiedenis aangepast terugkeert. Ik denk dat

    onze kinderen daar hun voordeel mee zullen doen.

    −Prof. Dr. W. Kleinwächter, geciteerd in Oproer en Blues van Matt Dings

    *Goudkust – Suzanne Vermeer – geen

    *De scharlaken stad – Hella Haasse

    Io dico, ch’a chi vive quel che muore

    Quetar non puo disir, ne par s’aspetti

    L’eterno al tempo, ove altri cangia il pelo.

    −Michelagniolo Buonarotti

    *Doof – Siska Mulder

    *Misschien wel niet – Jannah Loontjens

    Reserving judgments is a matter of infinite hope.

    −F. Scott Fitzgerald

    *Hollands Siberië – Mariët Meester

    Er is in de provincie Drenthe een streek bekend onder de naam ‘Hollands Siberië’, geen boom, geen struik op deze immense

    heidevelden, een bijna verlaten land, dat nauwelijks zesentwintig

    inwoners per honderd hectares telt.

    −Twee Franse reizigers rond 1811

    *Evolutie van een huwelijk – Rebekka W.R. Bremer

    Seven worlds will collide

    Whenever I am by your side.

    −Neil Finn, Distant Sun

    We are figments of our own imaginations.

    −Jonathan Gottschall, The storytelling animal

    *Kind zonder stem – Barbara Muller

    Don’t give up

    It’s just the weight of the world

    When your heart is heavy

    I will lift it for you

    Don’t give up

    It’s just the hurt that you hide

    When you’re lost inside I’ll be there to find you

    Don’t give up

    Because you want to burn bright

    If darkness blinds you I will shine to guide you

    −Josh Groban

    *De offers – Kees van Beijnum – geen

    *Communekind in de sixties – Joshua Stiller – geen

    *Varkensbloed in chocolade – Ronald van den Broek

    But there’s a side to you, that I never knew, never knew

    All the things you’d say, they were never true, never true

    And the games you’d play, you would always win, always win.

    −Adele, Set fire to the rain

    *De koning – Kader Abdolah – geen

    *Herinneringen van een engelbewaarder – Willem Frederik Hermans

    Wij zijn in staat te denken dat wij zeer verre van God zijn,

    wegens deze wolk van niet weten tussen ons en hem, maar

    het zou stellig juister te zijn te zeggen dat wij veel verder van

    hem zijn als er geen wolk  van vergeten is tussen ons en de

    gehele schepping.

    −Anoniem, The cloud of unknowing (ca. 1370)

    *Vertrouwd voordelig – Peter Middendorp

    Geschiedenis is als een winterjas.

    Trek hem aan en je begrijpt het.

    −James Salter

    *De Sfinx zonder naam – Bavo Dhoog

    We are a kind of Chameleons, taking our hue – the hue of our

    moral character, from those who are around us.

    −John Locke (1632-1704)

    *Moekoesja’s kus – Yolande Belghazi-Timman

    Er zijn slagen in het leven, zo hard … Ik begrijp het niet!

    −César Vallejo

    Welkom, duizendvoudig welkom, licht in mijn ogen

    −uit: Malhoune de Mèknes

     

     

    In vertaling

    *Nachtmerries – Sharon Bolton

    *Barrevoetse februari – Herta Mueller – geen

    * Wat ik weet – Julie Berry:

    Een rechtvaardige spreekt wijze woorden,

    de tong van leugenaars wordt uitgerukt.

    Spreuken 10:31

    *Illusies – Thomas Erikson

    *Verstrikt in wraak – Pietro Ronchini – geen

    *Schaduw over het meer – Cocco & Magella – geen

    *Rechtop sterven – Chris Tvedt – geen

    *Zusje – Rosamund Lupton

    Waar zullen we een betere dochter, een lievere zuster of

    een oprechtere vriendin zien?

    −Jane Austen, Emma

    Doch sloop’ de winter ook de bloem, hij heeft

    Slechts macht op ’t hulsel, ’t lieflijk wezen leeft.

    −Shakespeare, Sonnet 5

    *Het gewicht van bloed – Laura McHugh – geen

    *De verzamelde werken van A.J. Fikry, boekhandelaar – Gabrielle Zevin

    Kom, liefie,

    laten we elkaar beminnen

    voordat jij en ik

    er niet meer zijn.

    −Rumi

    *De appelboomgaard – Susan Wiggs – te veel ieder deel meerdere!

    *Hartig gekruid – Nathalie Young

    Soms is het nodig confronterend te zijn

    −Louise Bourgeois

    *Het labyrint – Sigge Eklund – geen